Tiếng Việt biết Kể chuyện
Đằng sau nụ cười là một minh chứng cho khả năng sáng tạo vô tận của tiếng Việt.
Từ ngàn đời, tiếng Việt không chỉ là phương tiện giao tiếp — mà là một kho tàng tinh tế, nơi mỗi từ, mỗi âm, mỗi câu nói lái đều mang theo linh hồn của dân tộc.
Chuỗi blog “Tiếng Việt biết Kể chuyện” được viết ra để:
- Gợi lại những câu nói dân gian, những cách chơi chữ thông minh mà ông bà ta để lại.
- Kể lại lịch sử, văn hóa, và tâm hồn Việt qua từng tiếng cười, từng phép nói lái.
- Và quan trọng nhất, giúp thế hệ trẻ hôm nay hiểu – yêu – và tự hào về thứ tiếng mẹ đẻ của mình.
Mỗi bài viết là một câu chuyện nhỏ — nhưng phía sau những chữ tưởng chừng vu vơ ấy, luôn là một lớp nghĩa sâu, một mảnh gương phản chiếu tâm hồn người Việt — hóm hỉnh, nhân hậu, và đầy sáng tạo.
Điều thú vị là người Việt không chỉ dừng lại ở nghĩa tếu vui, mà còn gửi gắm tinh thần hóm hỉnh, phá cách, và khả năng sáng tạo vô biên của ngôn ngữ Việt trong giao tiếp đời thường. Dù chỉ là trò đùa, nó vẫn thể hiện rõ nét một khía cạnh đặc trưng của văn hóa Việt: Vui nhưng không tục, cười mà vẫn ý nhị.
Xin đa tạ, nếu bạn đồng hành và đồng cảm với tôi.
Từ Yên
- Hãy cùng chúng tôi thổi hồn vào “Tiếng Việt biết Kể chuyện”! Gửi bài, ý tưởng, hoặc góp ý về: tu_yen@yahoo.com và uimex.us@gmail.com
- Let’s breathe life into “Vietnamese that Tells stories”
Please share your thoughts, ideas, or writings with us at tu_yen@yahoo.com or uimex.us@gmail.com
Vào chuyện
Bài 1: 11 chữ L
Nghe vui miệng, tưởng chỉ là câu nói lái cho vui:
“Lên lầu lấy lưỡi lê làm lễ Lê Lai, Lê Lợi.”
Nhưng thật ra, đằng sau câu nói ấy là cả một góc lịch sử dân tộc.
Lê Lợi — vị anh hùng dựng nên nhà Hậu Lê năm 1428, sau mười năm khởi nghĩa Lam Sơn chống quân Minh. Và, Lê Lai, người tướng trung nghĩa, đã khoác áo chủ tướng, hy sinh cứu chúa trong lúc lâm nguy.
Người xưa truyền miệng câu này vừa để nhớ ơn, vừa để nhắc rằng:
“Làm lễ Lê Lai, Lê Lợi” không chỉ là thắp nhang tưởng niệm, mà còn là giữ trọn lòng trung và nghĩa — hai chữ mà người Việt coi là gốc đạo làm người.
Bài 2: “Salem – Sao anh làm em mệt / Mà em làm anh sướng”
Salem, thương hiệu thuốc lá bạc hà đầu tiên của Mỹ, ra mắt năm 1956.
Mát lạnh, thanh thoát, và từng là biểu tượng của “phong cách Mỹ hiện đại”.
Nhưng người Việt mình, vốn dí dỏm, đã “chơi chữ” từ rất sớm.
SALEM = “Sao anh làm em mệt”, rồi đảo ngược: “Mà em làm anh sướng.”
Một chút nghịch ngợm, một chút tình tứ và cũng là ví dụ tuyệt vời cho cái duyên ngôn ngữ Việt, biết cười, biết đùa, mà không tục.
*Đằng sau nụ cười, là một minh chứng cho khả năng sáng tạo vô tận của tiếng Việt.
Bài 3: Capstan và những câu thơ bất hủ trước năm 1975
Những ai từng sống ở Sài Gòn trước năm 1975 hẳn vẫn nhớ một thương hiệu thuốc lá từng gắn liền với hình ảnh người đàn ông phong trần – đó là Capstan.
Ra đời từ năm 1894 tại Anh Quốc, được sản xuất bởi British American Tobacco (BAT), Capstan nhanh chóng trở thành biểu tượng của sự tinh tế, nhờ hương vị từ lá thuốc Virginia thượng hạng.
Ở Sài Gòn thời ấy, Capstan là loại thuốc “đẳng cấp”, chỉ đứng sau 555. Dù giá cao, nhưng người ta vẫn sẵn sàng chi trả, như một cách thể hiện phong độ và cá tính.
Và từ khi Capstan đến Sài Gòn, những vần thơ cũng ra đời, mộc mạc mà tình, từ những tâm hồn lãng tử ngồi bên quán cà phê “cóc”, khói thuốc hòa trong sương sớm. Người ta lấy 7 chữ cái trong tên CAPSTAN, đọc xuôi hay ngược, mà ghép nên những câu thơ “bất hủ” – mỗi người một cách, nhưng đều đượm tình đời, tình người.
CAPSTAN đọc xuôi rồi đọc ngược:
- Cho Anh Phát Súng Tim Anh Nát
Nhưng Anh Tin Số Phận Anh Còn - Chiều Ấy Phố Sầu Tim Anh Nát
Nghĩa Ân Tình Sao Phụ Anh Chi
Và có người lại đùa vui:
- Con Anh Phá Sản Tại Anh Ngu
Còn Ai Phải Si Tình Anh Nữa
Những câu thơ đó – dẫu giản dị, đôi khi vụng về – lại mang cả chất lãng tử và tự do của người Sài Gòn cũ, một nét văn hóa nhỏ nhưng không bao giờ mất trong ký ức.
Story 1: 11 L letters
At first, the phrase sounds like playful wordplay:
“Go upstairs, take the bayonet to honor Le Lai and Le Loi.”
But behind those rhythmic syllables lies a piece of Vietnamese history.
Le Loi, the hero who founded the Later Le dynasty in 1428 after a decade-long uprising against the Ming.
And, Le Lai, his loyal general, who disguised himself as Le Loi and sacrificed his life to save his lord.
This old saying was passed down not just for remembrance, but as a quiet reminder that loyalty and gratitude are the heart of being Vietnamese.
Story 2: Salem – Why did you tire me out? / But you make me feel good.
Salem — the first menthol cigarette brand in the U.S., launched in 1956.
Cool, minty, and once a symbol of American sophistication.
But the Vietnamese, ever playful with words, gave it a twist.
SALEM becomes: “Why did you make me tired?” — then reversed — “But you made me feel good.”
It’s witty, cheeky, yet poetic —
showing how Vietnamese turns even a cigarette name into a tiny love story.
*Behind every smile lies the boundless creativity of the Vietnamese language.
Story 3: Capstanand the Timeless Verses Before 1975
Those who once lived in Saigon before 1975 will never forget a cigarette brand that became an icon of style and solitude — Capstan.
First introduced in 1894 in England by British American Tobacco (BAT), Capstan earned its reputation for using the finest Virginia tobacco leaves, giving it a rich, smooth taste.
In old Saigon, Capstan was considered a premium brand, second only to 555. Despite its high price, many chose it proudly — as much for its flavor as for its quiet symbol of sophistication.
And with Capstan came poetry — spontaneous verses born from the minds of dreamers sitting in small coffee stalls, sipping strong black coffee, and exhaling inspiration through blue-grey smoke. They took the seven letters of CAPSTAN, read them forward or backward, and turned them into lines of poetry — playful yet heartfelt.
CAPSTAN read forward & backward:
- “Give Me A Shot, My Heart Is Shattered,
Yet I Believe My Fate Still Lives.” - “That Afternoon, The Street Was Sad, My Heart Broken,
How Could I Betray The Love That Once Was Mine?”
And some, with Saigon humor:
- “My Son Went Bankrupt Because I’m Foolish,
Who Else Would Be So Hopelessly In Love?”
Simple as they are, these lines carry the free-spirited charm of old Saigon — where poetry, smoke, and coffee intertwined into a culture of their own.
UIMEX: Dịch vụ
Recent Articles
Chuyện cần biết
